top of page

27 grudnia po raz drugi obchodzimy Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego [FOTO]


W 104 rocznicę Powstania Wielkopolskiego pod Pomnikiem Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego odbyły się uroczystości upamiętniające bohaterów tamtych dni. Apel pamięci poprzedziła msza św. w kościele garnizonowym.



Uroczystość pod Pomnikiem Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego miała szczególny charakter ze względu na obecność członków rodzin powstańców, ale też tych którzy w szczególny sposób od dziesiątek lat dbają o pamięć o Powstaniu Wielkopolskim i jego bohaterach. Oni - Stanisław Grubczyński, Eugeniusz Grubczyński i Henryk Kamiński - za swoją pracę na rzecz utrwalania tej pamięci zostali szczególnie uhonorowani (otrzymali Medale Prezydenta Miasta Bydgoszczy), a wicemarszałek województwa kujawsko-pomorskiego Zbigniew Ostrowski - Eugeniuszowi Grubczyńskiemu, zasłużonemu działaczowi Kujawsko-Pomorskiego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 - wręczył Medal Marszałka „Unitas Durat”.


Po zakończeniu uroczystości w Sali im. Bydgoskiego Marca 1981 r. (Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki w Bydgoszczy ul. Jagiellońska 3) odbyły się zorganizowane przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego Mikołaja Bogdanowicza Wojewódzkie Obchody Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Wręczone zostały odznaczenia państwowe i okolicznościowe medale wojewody kujawsko-pomorskiego.


27 grudnia po raz drugi obchodzimy nowe święto państwowe – Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Święto to, mające upamiętniać zwycięski zryw Polaków przeciwko Niemcom z lat 1918–1919, przypada w rocznicę wybuchu insurekcji.


"W hołdzie bohaterom - uczestnikom narodowego zrywu z lat 1918–1919, którzy wyzwolili Wielkopolskę spod panowania niemieckiego i przyłączyli ją do odrodzonej Rzeczypospolitej" - głosi preambuła ustawy, w której kolejne artykuły mówią o ustanowieniu 27 grudnia Narodowym Dniem Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego świętem państwowym.


Ustawa, która była inicjatywą ustawodawczą prezydenta, stanowiła odpowiedź na głosy przedstawicieli społeczności, działaczy patriotycznych oraz władz samorządowych z Wielkopolski a także z naszego regionu, zwłaszcza Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918–1919.


Powstanie Wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu. Bezpośrednią jego przyczyną była wizyta w tym mieście wybitnego pianisty, męża stanu Ignacego Jana Paderewskiego. Jego przyjazd 26 grudnia był okazją do zorganizowania manifestacji patriotycznej. Następnego dnia Polacy gromadzili się pod budynkiem Hotelu Bazar. Niemcy zorganizowali kontrpochód, a jego uczestnicy zniszczyli po drodze siedzibę Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej - legalnej polskiej władzy państwowej, uznanej przez Polski Sejm Dzielnicowy. "Przyjazd Paderewskiego uruchomił serię wydarzeń, których nie można już było kontrolować. Poza tym w Wielkopolsce nie stacjonowały silne jednostki niemieckie. W 1918 r. ta prowincja znajdowała się daleko od linii frontu. Polscy powstańcy w początkach zrywu musieli się zmierzyć ze stosunkowo słabym przeciwnikiem" - mówił dr hab. Piotr Szlanta w wywiadzie udzielonym PAP w 2018 r. W gotowości bojowej czekały polskie oddziały Służby Straży i Bezpieczeństwa oraz Straży Ludowej. Przed godz. 17 sytuacja wymknęła się spod kontroli. Padł pierwszy strzał - wybuchło powstanie.


Początkowo Naczelna Rada Ludowa prowadziła z Niemcami rozmowy o zachowaniu spokoju. Ostatecznie jednak nominowała na tymczasowego dowódcę powstania Stanisława Taczaka.

W pierwszym okresie walk powstańczych, do końca roku, Polakom udało się zdobyć większą część Poznania. Ostatecznie miasto zostało wyzwolone 6 stycznia 1919 r., kiedy to przejęto lotnisko Ławica. W polskie ręce wpadło kilkaset samolotów. Do połowy stycznia wyzwolono większą część Wielkopolski. Pod koniec stycznia Niemcy rozpoczęli ofensywę na froncie północnym, a w połowie lutego przenieśli siedzibę naczelnego dowództwa do Kołobrzegu, co miało świadczyć o planach ofensywnych przeciwko Wielkopolsce.


Powstańcom wielkopolskim w sukurs na czas przyszli alianci zachodni, którzy w lutym 1919 r. wymusili na władzach niemieckich powstrzymanie się od podejmowania działań ofensywnych przeciw powstańcom. Wyznaczono wówczas linię demarkacyjną, która rozdzieliła jednostki polskie i niemieckie.


Zdobycze powstańców potwierdził rozejm w Trewirze podpisany między Niemcami a państwami Ententy 16 lutego. W myśl jego ustaleń front wielkopolski został uznany za front walki państw sprzymierzonych. Ostateczne zwycięstwo przypieczętował podpisany 28 czerwca 1919 r. traktat wersalski, w którego wyniku do Polski powróciła - z wyjątkiem skrawków - prawie cała Wielkopolska. Powstanie zakończyło się sukcesem.


Tekst i fot : Stanisław Gazda







#InfoProstoDlaWas

69 wyświetleń0 komentarzy
bottom of page